Các triệu chứng đau đầu khác nhau mà bạn cần biết

Có nhiều loại triệu chứng đau đầu khác nhau, tùy thuộc vào nguyên nhân và tính chất của cơn đau. Mặc dù phần lớn các cơn đau đầu kéo dài trong thời gian ngắn và hiếm khi thực sự nghiêm trọng, nhưng việc nhận biết các loại đau đầu có thể giúp bạn lựa chọn cách xử trí phù hợp hơn và biết khi nào nên đi khám bác sĩ.

Nhức đầu là một triệu chứng rất phổ biến. Theo Tổ chức Y tế Thế giới, nhiều người sẽ trải qua đau đầu vào một thời điểm nào đó trong cuộc sống.

Đau đầu đôi khi gây đau đớn, khó chịu và làm giảm khả năng tập trung. Phần lớn các trường hợp có thể cải thiện bằng nghỉ ngơi hoặc thuốc giảm đau thông thường và sẽ biến mất trong vòng vài giờ. Tuy nhiên, những cơn đau đầu tái phát liên tục hoặc một số kiểu đau đầu nhất định cũng có thể là dấu hiệu của vấn đề sức khỏe nghiêm trọng hơn.

Bài viết này nói về một số loại đau đầu phổ biến nhất, cùng với nguyên nhân thường gặp, cách xử trí, phòng ngừa và khi nào thì bạn nên gặp bác sĩ.

The International Classification of Headache Disorders (ICHD) mô tả hơn 150 loại đau đầu khác nhau. Nhìn chung, chúng được chia thành hai nhóm chính: đau đầu nguyên phát và đau đầu thứ phát.

Đau đầu nguyên phát

Đau đầu nguyên phát là những cơn đau đầu không phải do một bệnh lý khác gây ra. Nói cách khác, bản thân cơn đau đầu chính là vấn đề cần được xử lý. Ví dụ điển hình là đau nửa đầu và đau đầu do căng thẳng.

1. Đau nửa đầu (Migraines)

Người bị chứng đau nửa đầu thường cảm thấy cơn đau nhói hoặc đau giật theo nhịp mạch, thường rõ hơn ở một bên đầu.

Nhiều người bị đau nửa đầu cũng trở nên nhạy cảm hơn với ánh sáng, âm thanh và mùi. Buồn nôn và nôn cũng rất phổ biến.

Khoảng một phần ba số người bị migraine có thể trải qua cảm giác báo trước khi cơn đau bắt đầu. Đây thường là các rối loạn thị giác hoặc cảm giác thoáng qua, kéo dài từ 5 đến 60 phút, có thể bao gồm:

• nhìn thấy các đường ngoằn ngoèo, đèn nhấp nháy hoặc đốm sáng

• mất một phần thị lực

• cảm giác châm chích hoặc tê

• yếu cơ

• khó nói trong thời gian ngắn

Cần lưu ý rằng nếu các triệu chứng thần kinh như yếu tay chân, nói khó hoặc rối loạn thị lực xảy ra lần đầu, nặng bất thường hoặc đi kèm sốt, cứng gáy, bạn nên được thăm khám y tế sớm để loại trừ những nguyên nhân nghiêm trọng khác.

Chứng đau nửa đầu có xu hướng tái phát, và mỗi cơn có thể kéo dài đến 72 giờ. Với nhiều người, đây là tình trạng kéo dài nhiều năm.

Migraine có thể gặp ở cả người lớn và trẻ em, nhưng thường gặp ở nữ nhiều hơn nam. Tần suất có thể rất khác nhau, từ vài lần mỗi tuần đến chỉ vài lần mỗi năm.

Nguyên nhân chính xác của chứng đau nửa đầu vẫn chưa được hiểu hoàn toàn. Tuy nhiên, tình trạng này thường có tính gia đình và cũng hay gặp hơn ở người có một số bệnh lý như trầm cảm hoặc động kinh.

Các tác nhân gây đau nửa đầu có thể bao gồm:

• căng thẳng và lo lắng

• gián đoạn giấc ngủ

• thay đổi nội tiết tố

• bỏ bữa

• mất nước

• một số thực phẩm hoặc thuốc

• ánh sáng chói hoặc tiếng ồn lớn

Thuốc giảm đau không kê đơn như ibuprofen hoặc aspirin có thể giúp giảm cơn đau ở một số người. Trong trường hợp migraine nặng hơn hoặc tái phát thường xuyên, bác sĩ có thể cân nhắc thuốc cắt cơn hoặc thuốc dự phòng phù hợp.

Cơn đau cũng có thể giảm bớt khi:

• nghỉ ngơi trong một nơi tối và yên tĩnh

• đặt túi nước đá hoặc khăn mát lên trán

• uống đủ nước

Những người bị đau nửa đầu thường xuyên hoặc nghi ngờ đau nửa đầu mạn tính nên đi khám bác sĩ để được đánh giá và điều trị dự phòng khi cần.

Xem thêm: 5 cách giảm cơn đau nửa đầu migraine hiệu quả

2. Đau đầu do căng thẳng (Tension headaches)

Đau đầu do căng thẳng rất phổ biến, và hầu hết mọi người sẽ từng gặp ít nhất một lần. Chúng thường biểu hiện như một cơn đau âm ỉ, liên tục ở hai bên đầu.

Các triệu chứng khác có thể bao gồm:

• đau mặt, đầu, cổ và vai

• cảm giác áp lực sau mắt

• nhạy cảm nhẹ với ánh sáng hoặc âm thanh

Những cơn đau đầu này thường kéo dài từ 30 phút đến vài giờ. Mức độ nghiêm trọng có thể khác nhau, nhưng chúng thường không làm mất hoàn toàn khả năng sinh hoạt bình thường.

Nguyên nhân của đau đầu do căng thẳng chưa được xác định hoàn toàn, nhưng căng thẳng, lo âu và trầm cảm là những yếu tố thường gặp.

Các nguyên nhân có thể khác bao gồm:

• mất nước

• tiếng ồn lớn

• thiếu vận động

• thiếu ngủ

• tư thế xấu

• bỏ bữa

• mỏi mắt

Thuốc giảm đau không kê đơn như ibuprofen, acetaminophen hoặc aspirin có thể giúp giảm đau trong nhiều trường hợp. Tuy nhiên, nếu đau đầu xuất hiện quá thường xuyên, bạn nên đi khám để được đánh giá kỹ hơn.

Thay đổi lối sống và một số phương pháp hỗ trợ có thể giúp ngăn ngừa đau đầu do căng thẳng:

• ngủ đủ giấc

• tập thể dục thường xuyên

• cải thiện tư thế ngồi và đứng

• kiểm tra mắt định kỳ

• kiểm soát căng thẳng, lo âu hoặc trầm cảm

• châm cứu

3. Đau đầu theo cụm (Cluster headaches)

Đau đầu theo cụm là những cơn đau đầu nặng và dễ tái phát, thường gặp ở nam nhiều hơn nữ. Người bệnh có thể cảm thấy cơn đau rát hoặc đau dữ dội ở phía sau hoặc xung quanh một bên mắt.

Các triệu chứng khác của đau đầu theo cụm có thể bao gồm:

• mắt chảy nước

• mí mắt sưng

• nghẹt mũi hoặc chảy nước mũi

• nhạy cảm với ánh sáng và âm thanh

• bồn chồn hoặc kích động

Đau đầu theo cụm thường xuất hiện đột ngột và có thể kéo dài từ 15 phút đến 3 giờ. Một số người có thể gặp nhiều cơn trong cùng một ngày.

Các cơn đau có xu hướng xảy ra theo từng đợt, kéo dài nhiều tuần hoặc nhiều tháng, thường xuất hiện vào những thời điểm giống nhau trong ngày.

Nguyên nhân của đau đầu theo cụm chưa rõ, nhưng tình trạng này gặp nhiều hơn ở người hút thuốc. Rượu cũng có thể làm cơn đau nặng hơn trong giai đoạn đang có cụm đau.

Những người lần đầu tiên bị đau đầu theo cụm nên đi khám bác sĩ vì triệu chứng có thể giống với một số bệnh lý cần được loại trừ.

Các phương pháp điều trị có thể giúp giảm mức độ nghiêm trọng và tần suất cơn đau:

• thuốc điều trị theo chỉ định bác sĩ

• liệu pháp oxy

• một số thuốc dự phòng phù hợp với từng trường hợp

4. Đau đầu do gắng sức (Exertional headaches)

Đau đầu do gắng sức có thể xuất hiện sau khi tập thể dục cường độ cao hoặc hoạt động quá sức.

Những cơn đau đầu này thường ngắn nhưng đôi khi có thể kéo dài đến 2 ngày. Chúng có xu hướng đau theo nhịp và lan khắp đầu, đồng thời thường gặp hơn ở những người có tiền sử đau nửa đầu.

Hầu hết các cơn đau có thể cải thiện bằng thuốc giảm đau không kê đơn. Tuy nhiên, nếu kiểu đau này xuất hiện lần đầu hoặc rất dữ dội, người bệnh nên đi khám để loại trừ nguyên nhân nghiêm trọng hơn.

5. Đau đầu trong lúc ngủ (Hypnic headaches)

Đau đầu hypnic là một tình trạng hiếm gặp, thường xuất hiện ở người lớn tuổi hơn, nhưng cũng có thể xảy ra sớm hơn. Còn được gọi là “đau đầu đồng hồ báo thức”, kiểu đau đầu này đánh thức người bệnh dậy giữa đêm.

Đau đầu trong lúc ngủ thường gây đau nhẹ đến trung bình ở cả hai bên đầu và có thể kéo dài đến 3 giờ. Một số người cũng có thể bị buồn nôn hoặc nhạy cảm với ánh sáng và âm thanh.

Nguyên nhân của đau đầu hypnic chưa được hiểu rõ hoàn toàn. Mặc dù thường không nguy hiểm, người lớn tuổi lần đầu xuất hiện kiểu đau đầu mới vẫn nên đi khám bác sĩ.

Đau đầu thứ phát

Đau đầu thứ phát là đau đầu xuất hiện do một vấn đề khác, ví dụ như chấn thương đầu, viêm xoang, lạm dụng thuốc hoặc ngưng caffeine đột ngột.

6. Đau đầu do lạm dụng thuốc (Medication-overuse headaches)

Nhức đầu do lạm dụng thuốc là một loại đau đầu thứ phát khá phổ biến. Người bệnh thường bị đau đầu thường xuyên hoặc gần như hàng ngày, với biểu hiện có thể giống đau đầu do căng thẳng hoặc migraine.

Ban đầu, cơn đau có thể giảm khi dùng thuốc giảm đau, nhưng sau đó lại tái phát khi thuốc hết tác dụng.

Tình trạng này có thể xảy ra ở những người sử dụng thuốc giảm đau quá thường xuyên trong thời gian dài, đặc biệt khi bản thân họ vốn đã có bệnh đau đầu từ trước.

Phương pháp điều trị quan trọng nhất là giảm và ngưng loại thuốc gây lạm dụng theo hướng dẫn của bác sĩ. Việc ngừng thuốc nên được thực hiện có kế hoạch để hạn chế đau đầu dội ngược và các triệu chứng khó chịu khác.

Các bước sau đây có thể giúp hạn chế nguy cơ đau đầu do lạm dụng thuốc:

• tránh lạm dụng thuốc giảm đau kéo dài

• không tự ý dùng thuốc giảm đau quá nhiều ngày mỗi tuần

• đi khám để được điều trị dự phòng nếu bạn bị đau đầu tái phát thường xuyên

7. Đau đầu xoang (Sinus headaches)

Nhức đầu xoang xảy ra khi xoang bị viêm, thường do nhiễm trùng hoặc dị ứng.

Các triệu chứng đau đầu xoang thường bao gồm đau âm ỉ hoặc cảm giác nặng ở vùng quanh mắt, má và trán. Cơn đau có thể tăng lên khi cúi đầu hoặc di chuyển mạnh, và đôi khi có thể lan đến răng hoặc hàm.

Những cơn đau đầu này thường đi kèm với nghẹt mũi, chảy mũi đục màu vàng hoặc xanh. Một số người cũng có thể bị sốt, buồn nôn hoặc cảm giác mệt mỏi.

Đau đầu xoang thật sự không phải là kiểu đau đầu quá phổ biến. Nếu không có triệu chứng ở mũi, đau đầu kiểu này nhiều khả năng là migraine hơn.

Nếu các triệu chứng không cải thiện sau vài ngày hoặc trở nên nặng hơn, người bệnh nên đi khám. Bác sĩ có thể cân nhắc điều trị phù hợp tùy theo nguyên nhân là dị ứng, virus hay nhiễm khuẩn.

8. Đau đầu liên quan đến caffeine (Caffeine-related headaches)

Tiêu thụ caffeine quá nhiều có thể dẫn đến đau đầu. Ở một số người, việc ngưng caffeine đột ngột sau thời gian sử dụng thường xuyên cũng có thể gây đau đầu.

Những cơn đau này thường xuất hiện trong vòng 24 giờ sau khi ngưng đột ngột và có thể đi kèm:

• mệt mỏi

• khó tập trung

• cáu kỉnh hoặc tâm trạng chán nản

• buồn nôn

Tác dụng của caffeine khác nhau tùy từng người. Việc giảm dần lượng caffeine thay vì ngưng đột ngột thường sẽ dễ chịu hơn và giúp hạn chế nguy cơ đau đầu.

9. Nhức đầu do chấn thương (Head-injury headaches)

Đau đầu có thể xuất hiện ngay sau chấn thương đầu hoặc cổ, và đôi khi cũng có thể kéo dài dai dẳng sau đó.

Những cơn đau này có thể giống migraine hoặc đau đầu do căng thẳng và đôi khi có thể cải thiện bằng thuốc giảm đau thông thường. Tuy nhiên, bất kỳ ai bị đau đầu kéo dài, nặng dần hoặc xuất hiện sau một chấn thương đầu đáng kể đều nên đi khám bác sĩ.

• bất tỉnh

• co giật

• nôn

• mất trí nhớ

• hoang mang

• vấn đề về thị lực hoặc thính giác

Đau đầu sau chấn thương đôi khi có thể kéo dài nhiều tuần hoặc nhiều tháng, khiến việc chẩn đoán trở nên khó hơn. Nếu đau đầu xuất hiện hàng ngày hoặc tồi tệ hơn theo thời gian, người bệnh nên được bác sĩ đánh giá.

10. Đau đầu kinh nguyệt (Menstrual headaches)

Đau đầu ở phụ nữ thường liên quan đến sự thay đổi nồng độ hormone. Chứng đau nửa đầu có thể xuất hiện vào những ngày trước kỳ kinh, trong kỳ kinh hoặc đôi khi quanh thời điểm rụng trứng.

Các triệu chứng của đau đầu liên quan đến kinh nguyệt tương tự migraine không có aura, nhưng đôi khi cơn đau có thể kéo dài hơn hoặc gây mệt mỏi nhiều hơn.

Nhức đầu liên quan đến nội tiết tố cũng có thể liên quan đến:

• thuốc tránh thai

• thời kỳ mãn kinh

• thai kỳ

Điều trị đau đầu do kinh nguyệt nhìn chung tương tự với điều trị migraine không có aura. Nếu đau đầu tái phát đều đặn theo chu kỳ, bác sĩ có thể tư vấn thêm biện pháp dự phòng phù hợp.

11. Đau đầu do say rượu vào ngày hôm sau (Hangover headaches)

Uống quá nhiều rượu có thể dẫn đến đau đầu vào sáng hôm sau hoặc ngay cuối ngày hôm đó. Những cơn đau đầu kiểu hangover thường đau theo nhịp, ở cả hai bên đầu và nặng hơn khi di chuyển. Một số người cũng có thể bị buồn nôn và nhạy cảm với ánh sáng.

Không có cách “chữa ngay lập tức” cho đau đầu do say rượu, nhưng người bệnh có thể giảm khó chịu bằng cách uống đủ nước, nghỉ ngơi, ăn nhẹ và dùng thuốc giảm đau không kê đơn nếu phù hợp.

Các triệu chứng hangover thường cải thiện dần trong vòng 24–72 giờ.

Có thể giảm nguy cơ hangover bằng cách:

• uống có chừng mực

• không uống khi bụng đói

• uống nước trong lúc uống rượu và trước khi đi ngủ

Khi nào thì nên gặp bác sĩ

Hầu hết các cơn đau đầu không phải là dấu hiệu của bệnh nghiêm trọng và có thể tự cải thiện. Tuy nhiên, nếu bạn thường xuyên bị đau đầu, cơn đau kéo dài, tái phát nhiều lần hoặc nặng dần, bạn nên đi khám bác sĩ để được đánh giá kỹ hơn.

Cần hỗ trợ y tế khẩn cấp nếu đau đầu kèm theo các dấu hiệu sau:

• xuất hiện rất đột ngột và vô cùng dữ dội

• xảy ra sau một cú đánh vào đầu

• đi kèm nhầm lẫn hoặc rối loạn thị lực, thăng bằng hay lời nói

• đi kèm tê hoặc yếu

• đi kèm sốt, co giật hoặc bất tỉnh

• đi kèm cứng cổ hoặc phát ban

• nôn mửa kéo dài

TPBVSK MegaBrain hỗ trợ hoạt huyết dưỡng não

Bên cạnh việc nghỉ ngơi hợp lý, theo dõi cơn đau đầu và đi khám khi cần, nhiều người cũng quan tâm đến việc chăm sóc sức khỏe não bộ như một phần của lối sống lành mạnh hằng ngày. Nếu bạn đang tìm hiểu thêm các sản phẩm hỗ trợ cho sức khỏe não bộ, TPBVSK MegaBrain là một lựa chọn có thể tham khảo.

TPBVSK MegaBrain là sản phẩm được nhập khẩu và phân phối chính hãng từ Hotchland Nutrition Mỹ. Theo thông tin từ trang sản phẩm chính thức, MegaBrain chứa chiết xuất cao bạch quả (lá) 120 mg, lá rau má 150 mg và rễ sâm tây bá lợi á 125 mg. Các thành phần khác gồm cellulose và axit stearic nguồn thực vật.

• Hỗ trợ hoạt huyết dưỡng não

• Hỗ trợ giảm triệu chứng hoa mắt, chóng mặt, suy giảm trí nhớ do thiểu năng tuần hoàn não

Lưu ý: Sản phẩm này không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh.

📚 Nguồn tham khảo

1. Headache: Causes, Symptoms & Treatment - https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/9639-headaches

2. Types of Headaches: Common Causes, Symptoms, and Treatment - https://www.healthline.com/health/headache/types-of-headaches

❓ Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Đau đầu do xoang thường đau rõ ở đâu?
Đau đầu do xoang thường gây cảm giác nặng hoặc đau ở vùng quanh mắt, má và trán, nhất là khi có kèm nghẹt mũi hoặc chảy mũi.

Cảm giác như có vòng siết quanh đầu thường là đau đầu gì?
Đó thường là đau đầu do căng thẳng. Đây là loại đau đầu phổ biến, hay gặp khi stress, căng cơ cổ vai gáy hoặc mệt mỏi kéo dài.

Đau đầu kèm sốt và cứng gáy có nguy hiểm không?
Có thể nguy hiểm. Đây là tình trạng cần được đi khám hoặc cấp cứu ngay để loại trừ các nguyên nhân nghiêm trọng.

Tại sao đau đầu migraine lại hay đau một bên?
Migraine thường gây đau rõ hơn ở một bên đầu, dù đôi khi cũng có thể đau cả hai bên. Cơ chế chính xác còn phức tạp và liên quan đến hệ thần kinh và mạch máu.

Đau đầu do lạm dụng thuốc giảm đau là như thế nào?
Đây là tình trạng đau đầu tái phát do sử dụng thuốc giảm đau quá thường xuyên trong thời gian dài. Cơn đau có thể quay lại khi thuốc hết tác dụng và khiến người bệnh càng lệ thuộc vào thuốc hơn.