Cách bảo quản Vitamin c và một số Vitamin khác

Một lọ vitamin C để trong tủ phòng tắm suốt ba tháng có thể đã mất đáng kể hiệu lực trước cả khi tới hạn sử dụng. Nhiệt, không khí, ánh sáng và độ ẩm đều làm hỏng thuốc và thực phẩm bổ sung.

Bài viết chỉ ra nơi nên và không nên cất vitamin, loại nào cần để tủ lạnh, dấu hiệu nhận biết sản phẩm đã hỏng, và vì sao với vitamin C thì cách ăn uống hằng ngày còn quan trọng hơn cả cách cất giữ.

Bốn kẻ thù của vitamin: nhiệt, không khí, ánh sáng và độ ẩm

Nơi bạn cất thuốc và thực phẩm bổ sung ảnh hưởng đến việc chúng còn hoạt động tốt hay không. Nhiệt, không khí, ánh sáng và độ ẩm đều có thể làm hỏng chúng¹.

Nguyên tắc chung: cất ở nơi mát và khô, ví dụ ngăn kéo tủ quần áo hoặc tủ bếp nhưng tránh xa bếp nấu, bồn rửa và các thiết bị sinh nhiệt. Bạn cũng có thể để trong hộp đựng, trên kệ hoặc trong tủ kín¹.

Tủ phòng tắm là chỗ tệ nhất

Phần lớn mọi người cất thuốc trong tủ phòng tắm. Nhưng nhiệt và hơi ẩm từ vòi sen, bồn tắm và bồn rửa có thể làm hỏng thuốc: chúng giảm hiệu lực hoặc hỏng trước cả ngày hết hạn¹.

Viên nén và viên nang đặc biệt dễ bị hư hại bởi nhiệt và độ ẩm¹. Ở khí hậu nóng ẩm như Việt Nam, điều này càng đáng lưu ý.

Ba thói quen nên bỏ

• Đổ vitamin sang hũ khác cho tiện: nên luôn giữ sản phẩm trong bao bì gốc¹, vì bao bì gốc thường được thiết kế để chắn sáng và khí, đồng thời giữ được thông tin hạn dùng và hướng dẫn.
• Giữ lại cục bông trong lọ: nên bỏ cục bông ra khỏi lọ thuốc, vì nó hút ẩm vào trong lọ¹. Đây là chi tiết rất nhiều người làm ngược.
• Để gần cửa sổ hoặc nơi có nắng chiếu: ánh sáng làm một số vitamin giảm chất lượng, nên ưu tiên hộp tối màu và đậy kín.

Cách bảo quản vitamin C

Vitamin C là vitamin tan trong nước. Cơ thể không dự trữ được nhiều, nên cần nạp đều đặn để tránh thiếu hụt². Về mặt bảo quản, đây cũng là một trong những vitamin kém bền nhất.

Những điểm cần nhớ:

• Đóng kín nắp ngay sau mỗi lần dùng, hạn chế tối đa thời gian lọ mở.
• Cất ở nơi mát, khô, tối, nhiệt độ phòng hoặc thấp hơn.
• Với dạng lỏng, kiểm tra nhãn xem có yêu cầu bảo quản lạnh không.
• Ưu tiên quy cách đóng gói vừa đủ dùng trong thời gian ngắn thay vì hũ quá lớn dùng cả năm.

Xem thêm: Tại sao vitamin C bị oxy hóa và đổi màu

Điều quan trọng hơn cả cách bảo quản

Cơ thể không tự tạo được vitamin C và cũng không dự trữ nó, vì vậy việc có nhiều thực phẩm giàu vitamin C trong bữa ăn hằng ngày là điều quan trọng². Mọi loại rau củ và trái cây đều chứa vitamin C ở mức độ nào đó².

Nói cách khác, nếu bữa ăn của bạn đã có rau và trái cây tươi mỗi ngày, bạn không cần quá lo lắng về việc một lọ viên uống có giữ được trọn vẹn hàm lượng hay không.

Một lưu ý về liều: giới hạn trên có thể dung nạp của vitamin C ở người lớn là 2.000 mg mỗi ngày. Dùng liều rất cao có thể gây tiêu chảy, buồn nôn, đau bụng và làm tăng nguy cơ sỏi thận ở người nhạy cảm.

Các vitamin khác cần lưu ý gì?

• Vitamin E: nhạy với oxy, cách bảo quản tương tự vitamin C.
• Vitamin A và B1: dễ bị phân hủy, đặc biệt khi tiếp xúc ánh sáng. Nên giữ trong hộp tối màu, đậy kín.
• Các vitamin tan trong nước như vitamin C, B6 và B12: môi trường nhiều hơi ẩm như phòng tắm là bất lợi nhất.
• Dầu cá: dạng lỏng thường cần bảo quản lạnh, trong khi viên nang nên để nơi tối và mát, vì lớp vỏ nang đã hạn chế tiếp xúc với oxy.

Không nên để vitamin gần bếp nấu, lò nướng, lò vi sóng, máy nướng bánh mì hay máy rửa bát, vì các thiết bị này tạo ra nhiệt độ thay đổi liên tục.

Khi nào cần để tủ lạnh?

Đây là chỗ nhiều người hiểu nhầm. Cất tất cả vào tủ lạnh không phải cách giữ vitamin luôn mới. Nguyên tắc đơn giản: chỉ để tủ lạnh khi nhãn sản phẩm yêu cầu.

Một số nhóm thường cần bảo quản lạnh gồm vitamin dạng lỏng, một số chế phẩm men vi sinh và dầu cá dạng lỏng. Nếu không chắc, hãy hỏi dược sĩ về hướng dẫn bảo quản cụ thể¹.

Lưu ý ngược lại: với sản phẩm không yêu cầu bảo quản lạnh, việc lấy ra lấy vào tủ lạnh nhiều lần có thể gây ngưng tụ hơi nước trong lọ, tức là đưa thêm độ ẩm vào đúng thứ bạn đang muốn giữ khô.

Dấu hiệu sản phẩm đã hỏng

Thuốc và thực phẩm bổ sung bị hư hại có thể khiến bạn mắc bệnh. Không nên dùng khi¹:

• Sản phẩm đã đổi màu, đổi kết cấu hoặc đổi mùi, ngay cả khi chưa hết hạn.
• Viên dính vào nhau, cứng hơn hoặc mềm hơn bình thường, bị nứt hoặc sứt mẻ.

Với vitamin C, dấu hiệu dễ thấy nhất là chuyển sang màu vàng, cam rồi nâu sẫm. Đó là biểu hiện của quá trình oxy hóa.

Xử lý sản phẩm hết hạn

Kiểm tra hạn dùng và bỏ những sản phẩm đã quá hạn, đừng giữ lại thuốc cũ hoặc không dùng đến¹.

Về cách bỏ đi, MedlinePlus khuyến nghị: trừ các thuốc thuộc danh sách được phép xả bồn của FDA, không nên xả thuốc xuống bồn rửa hay bồn cầu. Nếu bỏ vào rác, hãy trộn với thứ làm hỏng nó như bã cà phê hoặc cát vệ sinh cho mèo, rồi cho toàn bộ vào túi nhựa kín¹.

Ngoài ra, luôn để thuốc và thực phẩm bổ sung ngoài tầm với và tầm nhìn của trẻ em¹.

Xem thêm: Lời khuyên về chế độ dinh dưỡng từ chuyên gia

Tóm lại

Quy tắc gọn nhất: đọc nhãn trước, cất nơi mát khô tối, giữ nguyên bao bì gốc, bỏ cục bông trong lọ ra, tránh phòng tắm và khu vực bếp, và chỉ để tủ lạnh khi nhãn yêu cầu. Riêng vitamin C, cách bền vững nhất vẫn là ăn đủ rau củ quả tươi mỗi ngày, vì cơ thể không dự trữ được loại vitamin này.