Các triệu chứng bệnh Alzheimer
Bệnh Alzheimer là một dạng sa sút trí tuệ tiến triển, ảnh hưởng đến trí nhớ, khả năng tư duy, ngôn ngữ và nhiều kỹ năng sinh hoạt hằng ngày. Ở giai đoạn đầu, các biểu hiện có thể khá kín đáo nên dễ bị nhầm với lão hóa bình thường. Tuy nhiên, khi bệnh tiến triển, các triệu chứng sẽ rõ rệt hơn và ảnh hưởng ngày càng nhiều đến cuộc sống của người bệnh cũng như gia đình.
Vì vậy, việc nhận biết sớm các triệu chứng bệnh Alzheimer là rất quan trọng để người bệnh được thăm khám và hỗ trợ đúng cách. Dưới đây là những biểu hiện thường gặp của bệnh theo từng giai đoạn tiến triển.
Giai đoạn 1: Chưa có biểu hiện suy giảm rõ ràng
Ở giai đoạn đầu tiên, người bệnh có thể chưa xuất hiện biểu hiện suy giảm nào rõ rệt trong sinh hoạt hằng ngày. Khi quan sát thông thường hoặc thậm chí qua một số đánh giá lâm sàng ban đầu, chức năng nhận thức vẫn có thể trông gần như bình thường.
Đây cũng là lý do khiến Alzheimer rất khó được phát hiện sớm nếu chưa có các công cụ đánh giá chuyên sâu. Tuy nhiên, bệnh lý nền trong não có thể đã bắt đầu âm thầm tiến triển từ trước đó.
Giai đoạn 2: Suy giảm nhận thức rất nhẹ
Ở giai đoạn này, một số người bắt đầu cảm thấy trí nhớ của mình không còn tốt như trước. Các biểu hiện có thể rất nhẹ và đôi khi vẫn bị xem là chuyện bình thường do tuổi tác hoặc mệt mỏi.
Những dấu hiệu thường gặp có thể bao gồm:
► Cảm thấy mình hay quên hơn so với trước đây.
► Quên tên người mới gặp hoặc thông tin vừa mới nghe.
► Để quên những vật dụng quen thuộc như chìa khóa, điện thoại, kính mắt.
Ở giai đoạn này, người bệnh thường vẫn duy trì được sinh hoạt và công việc thường ngày. Tuy nhiên, một số khó khăn nhỏ có thể bắt đầu xuất hiện và dễ bị người xung quanh bỏ qua.
Giai đoạn 3: Suy giảm nhận thức nhẹ
Triệu chứng bệnh Alzheimer ở giai đoạn này thường bắt đầu rõ hơn và người thân có thể nhận ra sự thay đổi trong cách suy nghĩ, làm việc hoặc giao tiếp của người bệnh.
Một số biểu hiện có thể gặp gồm:
► Khó tập trung vào vấn đề, giảm khả năng xử lý thông tin hoặc số liệu.
► Quên ngày tháng, lịch hẹn hoặc một số sự kiện quan trọng.
► Hỏi đi hỏi lại cùng một thông tin và cần ghi chú để nhớ việc.
► Khó tiếp nhận hoặc ghi nhớ thông tin mới.
► Trở nên thờ ơ hơn trong giao tiếp hoặc ít chủ động tham gia hoạt động xã hội.
Ở giai đoạn này, người bệnh có thể bắt đầu gặp khó khăn trong công việc hoặc những hoạt động đòi hỏi ghi nhớ, sắp xếp và xử lý tình huống. Họ thường cần thêm sự nhắc nhở và quan tâm từ người thân.
Xem thêm: 6 dấu hiệu suy giảm trí nhớ bạn không nên bỏ qua
Giai đoạn 4: Suy giảm nhận thức mức độ vừa
Khi bệnh tiến triển thêm, một số chức năng của não bộ bắt đầu suy giảm rõ rệt hơn. Đây thường là giai đoạn mà các biểu hiện đã đủ rõ để phân biệt với hiện tượng quên thông thường do tuổi tác.
Người bệnh có thể có các biểu hiện như:
► Giảm khả năng thực hiện những việc phức tạp như lập kế hoạch, quản lý tiền bạc hoặc xử lý nhiều bước cùng lúc.
► Gặp khó khăn khi nấu ăn, sử dụng thiết bị hoặc xử lý công việc quen thuộc.
► Có thể vẫn còn nhớ những thông tin quan trọng về bản thân hoặc tên của người thân gần gũi.
Ở giai đoạn này, người bệnh thường đã cần sự hỗ trợ nhất định để duy trì sinh hoạt an toàn và ổn định hơn trong cuộc sống hằng ngày.
Giai đoạn 5: Suy giảm từ vừa đến nặng
-
Khó khăn về ngôn ngữ rõ rệt hơn: người bệnh không nhớ từ vựng quen thuộc, dùng sai từ hoặc mất nhiều thời gian để diễn đạt điều mình muốn nói.
-
Khả năng phối hợp vận động giảm, đặc biệt với các động tác phức tạp, nên nguy cơ té ngã tăng lên.
-
Giảm trí nhớ nghiêm trọng hơn, đôi khi không nhận ra một số người thân quen.
-
Thay đổi hành vi như đi lang thang, dễ cáu gắt, phản kháng hoặc khó hợp tác khi được chăm sóc.
-
Một số người có thể xuất hiện thay đổi tính khí vào cuối ngày hoặc buổi tối.
-
Một số trường hợp có thể có ảo giác hoặc nghi ngờ người khác.
Giai đoạn 6: Suy giảm nhận thức nghiêm trọng
Ở giai đoạn này, trí nhớ tiếp tục suy giảm nặng hơn, tính cách và hành vi thay đổi nhiều hơn và người bệnh cần được hỗ trợ trong phần lớn hoạt động hằng ngày.
-
Mất ý thức khá nhiều về các sự kiện gần đây và môi trường xung quanh.
-
Không nhớ đầy đủ tiểu sử bản thân, dù nhiều người vẫn còn nhớ tên mình.
-
Đôi khi quên tên vợ/chồng hoặc người chăm sóc chính, nhưng vẫn có thể phân biệt phần nào giữa người quen và người lạ.
-
Cần được giúp mặc quần áo đúng cách.
-
Rối loạn chu kỳ thức ngủ.
-
Cần trợ giúp khi đi vệ sinh và chăm sóc cá nhân.
-
Có thể xuất hiện tình trạng tiểu tiện hoặc đại tiện không tự chủ.
-
Thay đổi hành vi đáng kể như đa nghi, ảo tưởng, ảo giác, lặp lại hành vi hoặc đi lang thang.
Giai đoạn 7: Suy giảm nhận thức rất nghiêm trọng
Đây là giai đoạn muộn của bệnh. Lúc này người bệnh mất khả năng phản ứng tốt với môi trường xung quanh, khó tham gia trò chuyện và cuối cùng có thể mất dần khả năng kiểm soát vận động. Một số người vẫn còn nói được vài từ hoặc cụm từ ngắn trong một thời gian.
Người bệnh ở giai đoạn này cần được hỗ trợ trong hầu hết hoạt động sinh hoạt hằng ngày, bao gồm ăn uống, thay quần áo và sử dụng nhà vệ sinh. Họ cũng có thể mất khả năng ngồi vững, ngẩng đầu hoặc nuốt thức ăn bình thường. Các phản xạ trở nên bất thường hơn và cơ bắp dần cứng lại.
Xem thêm: Cách chăm sóc người bệnh Alzheimer tại nhà hiệu quả và an toàn
Bệnh Alzheimer là bệnh tiến triển chậm và nặng dần theo thời gian. Nếu được phát hiện sớm, theo dõi đúng chuyên môn và kết hợp chăm sóc phù hợp, người bệnh có thể được hỗ trợ để duy trì chất lượng sống tốt hơn trong một thời gian dài hơn.
Bổ sung vitamin E và dinh dưỡng hỗ trợ cần hiểu đúng
Bên cạnh chăm sóc y tế và chế độ sinh hoạt phù hợp, nhiều người quan tâm đến dinh dưỡng và các chất chống oxy hóa như vitamin E. Tuy nhiên, cần hiểu rằng vitamin E không phải là phương pháp điều trị đặc hiệu cho Alzheimer và không nên được giới thiệu như giải pháp thay thế điều trị y khoa.
Nếu muốn bổ sung vitamin E, người dùng nên ưu tiên theo tư vấn chuyên môn và sử dụng đúng mục đích. Một số sản phẩm bổ sung có thể giúp bổ sung vitamin E cho cơ thể và hỗ trợ hạn chế quá trình oxy hóa, nhưng không nên diễn giải là có thể tự điều trị bệnh Alzheimer.
Bài viết trên đã cung cấp những thông tin cơ bản về các triệu chứng bệnh Alzheimer theo từng giai đoạn. Điều quan trọng là quan tâm đến những thay đổi nhỏ ở người thân để phát hiện sớm và đưa đi thăm khám kịp thời. Hotchland kính chúc quý khách luôn có thật nhiều sức khỏe.
📚 Nguồn tham khảo
1. Alzheimer's disease - Symptoms - https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/alzheimers-disease/symptoms-causes/syc-20350447
2. What Are the Signs of Alzheimer's Disease? - https://www.nia.nih.gov/health/alzheimers-symptoms-and-diagnosis/what-are-signs-alzheimers-disease
❓ Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Giai đoạn đầu của Alzheimer biểu hiện thế nào?
Ở giai đoạn đầu, người bệnh thường hay quên các sự kiện mới xảy ra, dễ để quên đồ, hỏi lại thông tin cũ hoặc gặp khó khăn nhẹ trong việc tiếp nhận thông tin mới.
Bệnh nhân Alzheimer có hay đi lang thang không?
Có thể có. Khi bệnh tiến triển, một số người có thể bị giảm định hướng không gian và tăng nguy cơ đi lạc, vì vậy gia đình cần theo dõi an toàn kỹ hơn.
Tại sao họ lại hay nghi ngờ bị ăn cắp đồ?
Khi trí nhớ suy giảm, người bệnh có thể quên mình đã cất đồ ở đâu rồi từ đó nghi ngờ người khác lấy mất. Đây là một biểu hiện có thể gặp ở giai đoạn bệnh nặng hơn.
Rối loạn ngôn ngữ trong Alzheimer là gì?
Người bệnh có thể khó tìm từ để diễn đạt, nói sai từ, lặp lại câu hoặc ngày càng gặp khó khăn hơn trong giao tiếp khi bệnh tiến triển.
Bệnh này có gây tử vong không?
Alzheimer là bệnh tiến triển nặng dần theo thời gian và ở giai đoạn muộn có thể dẫn đến nhiều biến chứng nghiêm trọng, đặc biệt khi người bệnh mất khả năng vận động, ăn uống và tự chăm sóc.
