Sa sút trí tuệ là tình trạng suy giảm chức năng nhận thức thường gặp ở người cao tuổi, đặc biệt từ sau 65 tuổi. Người bệnh có thể gặp khó khăn trong việc ghi nhớ, giao tiếp, định hướng, kiểm soát cảm xúc và thực hiện các sinh hoạt hằng ngày. Hiểu đúng về sa sút trí tuệ giúp gia đình nhận biết sớm, chăm sóc phù hợp và chủ động bảo vệ sức khỏe trí não.

Sa sút trí tuệ ở người cao tuổi: Dấu hiệu và cách phòng ngừa

Bệnh sa sút trí tuệ là gì?

Sa sút trí tuệ là hội chứng liên quan đến sự suy giảm trí nhớ, tư duy, ngôn ngữ, khả năng phán đoán và các kỹ năng cần thiết cho cuộc sống hằng ngày. Đây không chỉ là biểu hiện “lẫn” do tuổi già, mà có thể liên quan đến nhiều bệnh lý hoặc tổn thương ảnh hưởng đến não bộ.

Người bị sa sút trí tuệ thường giảm khả năng ghi nhớ thông tin mới, khó tập trung, khó xử lý tình huống quen thuộc hoặc không nhận ra người thân. Khi bệnh tiến triển, người bệnh có thể cần hỗ trợ nhiều hơn trong ăn uống, vệ sinh cá nhân, giao tiếp và sinh hoạt xã hội.

Trong các nguyên nhân gây sa sút trí tuệ, Alzheimer là nguyên nhân phổ biến nhất. Ngoài ra, bệnh còn có thể liên quan đến rối loạn mạch máu não, chấn thương não, bệnh lý thần kinh, rối loạn chuyển hóa hoặc một số vấn đề sức khỏe khác.

Nguyên nhân sa sút trí tuệ ở người cao tuổi

Sa sút trí tuệ có thể hình thành do nhiều yếu tố kết hợp như tuổi tác, di truyền, bệnh nền, lối sống và sự thay đổi chức năng não bộ. Một số nguyên nhân thường gặp gồm:

• Bệnh Alzheimer, nguyên nhân phổ biến nhất gây suy giảm trí nhớ và nhận thức ở người cao tuổi.

• Rối loạn thần kinh, chấn thương sọ não hoặc tổn thương tế bào thần kinh.

• Các vấn đề mạch máu não như đột quỵ, nhồi máu não, xuất huyết não hoặc tuần hoàn máu lên não kém.

• Rối loạn chuyển hóa và nội tiết như đái tháo đường, suy giáp, rối loạn mỡ máu hoặc tăng huyết áp.

• Lạm dụng rượu bia, chất kích thích, dùng thuốc không hợp lý hoặc thiếu hụt vitamin cần thiết cho hệ thần kinh.

Ngoài ra, thiếu dinh dưỡng, ít vận động, căng thẳng kéo dài, mất ngủ, cô lập xã hội và suy giảm tuần hoàn não cũng có thể khiến sức khỏe trí não kém ổn định hơn. Khi có dấu hiệu bất thường, người bệnh nên được thăm khám để tìm nguyên nhân chính xác.

Triệu chứng bệnh sa sút trí tuệ

Sa sút trí tuệ thường tiến triển từ từ nên giai đoạn đầu dễ bị nhầm với chứng hay quên thông thường. Tuy nhiên, nếu tình trạng suy giảm trí nhớ ảnh hưởng đến sinh hoạt và giao tiếp, gia đình cần theo dõi kỹ hơn.

• Suy giảm trí nhớ ngắn hạn, thường quên việc vừa làm, hỏi đi hỏi lại hoặc quên lịch hẹn.

• Giảm khả năng nhận thức về thời gian, không gian, dễ nhầm ngày tháng hoặc đi lạc ở nơi quen thuộc.

• Khó giao tiếp, khó tìm từ khi nói, nói sai ý hoặc không diễn đạt được điều muốn nói.

• Không nhận ra người thân, đồ vật quen thuộc hoặc có thể nhận nhầm trong một số tình huống.

• Khó tự chăm sóc cá nhân như ăn uống, tắm rửa, thay quần áo, dùng thuốc hoặc quản lý tiền bạc.

• Thu mình khỏi công việc, sở thích, hoạt động cộng đồng và các mối quan hệ xã hội.

• Thay đổi cảm xúc, dễ cáu gắt, lo âu, nghi ngờ, buồn bã hoặc có hành vi khác thường.

Ở giai đoạn nặng hơn, người bệnh có thể xuất hiện rối loạn tâm lý - hành vi, giảm khả năng tự chăm sóc và cần sự hỗ trợ thường xuyên từ người thân.

Cách phòng ngừa sa sút trí tuệ

Không phải mọi trường hợp sa sút trí tuệ đều có thể phòng tránh hoàn toàn. Tuy nhiên, duy trì lối sống lành mạnh, kiểm soát bệnh nền và giữ cho trí não hoạt động thường xuyên có thể hỗ trợ sức khỏe não bộ tốt hơn.

• Duy trì hoạt động trí óc bằng cách đọc sách, học điều mới, chơi cờ, viết nhật ký hoặc trò chuyện với người thân.

• Tập thể dục đều đặn với các hình thức phù hợp như đi bộ, dưỡng sinh, yoga nhẹ hoặc đạp xe chậm.

• Ngủ đủ giấc, giữ tinh thần lạc quan và hạn chế căng thẳng kéo dài.

• Tránh lạm dụng rượu bia, thuốc lá và các chất kích thích.

• Kiểm soát tốt bệnh nền như tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu, bệnh tim mạch hoặc bệnh tuyến giáp.

• Không tự ý dùng thuốc bổ não hoặc sản phẩm hỗ trợ khi chưa hiểu rõ tình trạng sức khỏe.

• Khám sức khỏe định kỳ và thăm khám sớm khi có dấu hiệu suy giảm trí nhớ, thay đổi hành vi hoặc khó sinh hoạt.

• Ăn uống cân bằng, ưu tiên rau xanh, trái cây, cá, ngũ cốc nguyên hạt, các loại hạt và uống đủ nước.

Sa sút trí tuệ ở người cao tuổi là tình trạng cần được quan tâm nghiêm túc vì có thể ảnh hưởng lớn đến khả năng sống độc lập, cảm xúc và chất lượng cuộc sống. Nếu bạn hoặc người thân có dấu hiệu suy giảm trí nhớ bất thường, dễ đi lạc, khó giao tiếp hoặc khó thực hiện sinh hoạt hằng ngày, nên đến cơ sở y tế để được kiểm tra kịp thời.

Xem thêm: 6 dấu hiệu suy giảm trí nhớ bạn không nên bỏ qua

Xem thêm: 7 Cách cải thiện trí nhớ cho người hay quên

Kết luận

Sa sút trí tuệ ở người cao tuổi cần được nhận biết sớm và chăm sóc đúng cách. Duy trì vận động, ăn uống cân bằng, ngủ đủ giấc, kiểm soát bệnh nền và giữ kết nối xã hội là những thói quen có lợi cho sức khỏe não bộ. Khi xuất hiện dấu hiệu bất thường về trí nhớ, hành vi hoặc khả năng sinh hoạt, người bệnh nên được thăm khám để có hướng xử trí phù hợp.

TPBVSK MegaBrain hỗ trợ hoạt huyết dưỡng não

Bên cạnh chế độ ăn uống, vận động và nghỉ ngơi hợp lý, một số người có thể cân nhắc thêm sản phẩm hỗ trợ sức khỏe não bộ khi phù hợp với nhu cầu cá nhân. TPBVSK MegaBrain là thực phẩm bảo vệ sức khỏe hỗ trợ hoạt huyết, dưỡng não và hỗ trợ giảm hoa mắt, chóng mặt, suy giảm trí nhớ do thiểu năng tuần hoàn não.

TPBVSK MegaBrain được nhập khẩu và phân phối chính hãng từ Hotchland Nutrition Mỹ, với các thành phần như chiết xuất lá Bạch quả, lá Rau má và rễ sâm tây bá lợi á. Sản phẩm có thể được tham khảo như một phần trong kế hoạch chăm sóc sức khỏe trí não, đặc biệt với người quan tâm đến tuần hoàn não và trí nhớ.

• Hỗ trợ hoạt huyết dưỡng não.

• Hỗ trợ giảm triệu chứng hoa mắt, chóng mặt, suy giảm trí nhớ do thiểu năng tuần hoàn não.

Lưu ý: Sản phẩm này không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh. Người đang điều trị bệnh, đang dùng thuốc chống đông máu, phụ nữ có thai, đang cho con bú hoặc người có bệnh nền nên hỏi ý kiến chuyên gia y tế trước khi sử dụng.

Nguồn tham khảo

Câu hỏi thường gặp (FAQ)