Xơ vữa mạch máu não: Nguyên nhân và cách phòng ngừa

Xơ vữa mạch máu não là tình trạng mạch máu nuôi não bị hẹp hoặc kém đàn hồi do sự tích tụ của mảng bám trong lòng mạch. Tình trạng này có thể ảnh hưởng đến quá trình lưu thông máu lên não và làm tăng nguy cơ tai biến mạch máu não nếu không được kiểm soát đúng cách.

Xơ vữa mạch máu não là gì?

Xơ vữa mạch máu não xảy ra khi cholesterol, chất béo, canxi, tế bào viêm và mô xơ tích tụ trên thành mạch máu, tạo thành các mảng xơ vữa. Theo thời gian, lòng mạch có thể bị thu hẹp, khiến máu lưu thông khó khăn hơn và làm giảm lượng oxy, dưỡng chất đến não.

Điểm đáng lưu ý là xơ vữa mạch máu thường tiến triển âm thầm. Nhiều người chỉ phát hiện khi có dấu hiệu thiếu máu não, chóng mặt, tê yếu tay chân, rối loạn thăng bằng hoặc khi được bác sĩ chỉ định kiểm tra chuyên sâu.

Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ gây xơ vữa mạch máu não

Ít vận động

Lối sống ít vận động có thể làm tăng nguy cơ thừa cân, tăng cholesterol xấu, rối loạn mỡ máu và tăng huyết áp. Đây đều là những yếu tố liên quan đến quá trình hình thành mảng xơ vữa trong thành mạch.

Để hỗ trợ sức khỏe mạch máu, nên duy trì vận động đều đặn mỗi ngày như đi bộ nhanh, đạp xe, bơi lội hoặc tập thể dục nhẹ phù hợp với thể trạng.

Chế độ ăn chưa hợp lý

Thường xuyên ăn nhiều đồ chiên rán, thức ăn nhanh, thực phẩm chế biến sẵn, nhiều muối, nhiều đường và chất béo bão hòa có thể làm tăng nguy cơ rối loạn mỡ máu, tăng huyết áp và thừa cân.

Thay vào đó, nên ưu tiên rau xanh, trái cây, cá, ngũ cốc nguyên hạt, các loại đậu và chất béo tốt từ hạt hoặc dầu thực vật phù hợp. Việc giảm muối, hạn chế đường tinh luyện và kiểm soát khẩu phần cũng rất quan trọng.

Căng thẳng kéo dài

Stress kéo dài có thể ảnh hưởng đến huyết áp, nhịp tim, giấc ngủ và thói quen ăn uống. Khi căng thẳng đi kèm với thức khuya, ít vận động, hút thuốc hoặc sử dụng rượu bia, nguy cơ đối với hệ tim mạch và mạch máu não càng tăng.

Tuổi tác

Tuổi càng cao, thành mạch có xu hướng giảm đàn hồi và dễ chịu tác động bởi các yếu tố như tăng huyết áp, mỡ máu cao hoặc đường huyết cao. Tuy nhiên, người trẻ có lối sống thiếu lành mạnh, hút thuốc, béo phì hoặc rối loạn chuyển hóa cũng không nên chủ quan.

Thừa cân, béo phì

Thừa cân và béo phì có liên quan đến tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu, đề kháng insulin và đái tháo đường type 2. Những yếu tố này có thể làm tăng nguy cơ tổn thương mạch máu và thúc đẩy quá trình xơ vữa.

Hút thuốc lá

Các chất trong khói thuốc có thể làm tổn thương lớp nội mạc mạch máu, thúc đẩy viêm và tăng nguy cơ hình thành mảng bám. Ngưng hút thuốc và tránh khói thuốc thụ động là bước quan trọng để bảo vệ sức khỏe tim mạch và mạch máu não.

Cách phòng ngừa xơ vữa mạch máu não

Phòng ngừa xơ vữa mạch máu não cần kết hợp nhiều yếu tố, không nên chỉ phụ thuộc vào một phương pháp đơn lẻ. Mục tiêu là kiểm soát tốt các yếu tố nguy cơ và duy trì lối sống lành mạnh lâu dài.

• Ăn uống cân bằng: Tăng rau xanh, cá, đậu, ngũ cốc nguyên hạt; hạn chế dầu mỡ, đường, muối và thực phẩm chế biến sẵn.

• Vận động đều đặn: Duy trì hoạt động thể chất phù hợp với độ tuổi và thể trạng.

• Kiểm soát cân nặng: Theo dõi cân nặng, vòng eo và điều chỉnh chế độ ăn khi cần.

• Bỏ thuốc lá: Tránh hút thuốc và hạn chế tiếp xúc với khói thuốc thụ động.

• Kiểm tra sức khỏe định kỳ: Theo dõi huyết áp, mỡ máu, đường huyết và trao đổi với bác sĩ nếu có yếu tố nguy cơ.

Xem thêm: Các triệu chứng rối loạn tuần hoàn não

Hỗ trợ sức khỏe não bộ trong chế độ chăm sóc hằng ngày

Bên cạnh ăn uống, vận động và kiểm soát bệnh nền, một số người có thể quan tâm đến các sản phẩm hỗ trợ sức khỏe não bộ. Tuy nhiên, cần hiểu đúng rằng thực phẩm bảo vệ sức khỏe không phải là thuốc, không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh và không nên dùng với mục đích điều trị xơ vữa mạch máu não.

MegaBrain là sản phẩm đến từ thương hiệu Hotchland Nutrition, với các thành phần được định hướng hỗ trợ sức khỏe não bộ như bạch quả, rau má và sâm Eleuthero. Sản phẩm có thể được cân nhắc như một phần trong lối sống chăm sóc trí nhớ, khả năng tập trung và sự tỉnh táo ở người trưởng thành.

Để sử dụng phù hợp, người dùng nên đọc kỹ hướng dẫn trên nhãn, dùng đúng liều khuyến nghị và kết hợp với chế độ sinh hoạt khoa học. Người đang dùng thuốc tim mạch, thuốc chống đông, thuốc huyết áp, phụ nữ mang thai hoặc người có bệnh nền nên hỏi ý kiến chuyên gia y tế trước khi sử dụng.

Khi nào nên đi khám bác sĩ?

Bạn nên đi khám nếu thường xuyên bị chóng mặt, đau đầu bất thường, tê yếu tay chân, nói khó, giảm trí nhớ rõ rệt, mất thăng bằng hoặc có tiền sử tăng huyết áp, mỡ máu cao, đái tháo đường, bệnh tim mạch. Nếu xuất hiện đột ngột các dấu hiệu như méo miệng, yếu liệt một bên cơ thể, nói khó, lú lẫn hoặc mất thị lực, cần gọi cấp cứu ngay vì đây có thể là dấu hiệu đột quỵ.

Xem thêm: Cảnh báo 5 dấu hiệu báo trước cơn đột quỵ

Kết luận

Xơ vữa mạch máu não là tình trạng cần được quan tâm sớm vì có thể ảnh hưởng đến lưu thông máu lên não và làm tăng nguy cơ tai biến mạch máu não. Việc phòng ngừa nên bắt đầu từ lối sống hằng ngày như ăn uống cân bằng, vận động đều, bỏ thuốc lá, kiểm soát cân nặng, ngủ đủ và kiểm tra sức khỏe định kỳ.

Các sản phẩm hỗ trợ sức khỏe não bộ có thể đồng hành trong chế độ chăm sóc tổng thể, nhưng không thay thế cho lối sống khoa học, thăm khám y tế hoặc thuốc điều trị theo chỉ định.