Hotchland Nutrition

Giảm đau thoát vị đĩa đệm tại nhà: cách chăm sóc an toàn và khi nào cần đi khám

Chủ Nhật, 17/03/2024
Admin

Đau do thoát vị đĩa đệm có thể khiến việc đi lại, cúi người hoặc ngồi lâu trở nên khó chịu. Tại nhà, mục tiêu hợp lý không phải là “chữa khỏi” thoát vị, mà là giảm kích thích lên vùng đau, duy trì vận động an toàn và nhận biết thời điểm cần đi khám.

Thoát vị đĩa đệm xảy ra khi phần nhân mềm bên trong đĩa đệm lồi hoặc thoát ra ngoài, có thể gây kích thích dây thần kinh. Triệu chứng thường gặp là đau lưng hoặc đau cổ, đôi khi lan xuống tay, mông hoặc chân tùy vị trí tổn thương.1

Giảm đau thoát vị đĩa đệm tại nhà bằng tư thế và vận động phù hợp
Chăm sóc tại nhà nên tập trung vào giảm đau an toàn, tránh bất động kéo dài và theo dõi dấu hiệu bất thường.

1. Nghỉ ngơi ngắn, nhưng không nằm bất động quá lâu

Khi cơn đau bùng lên, nghỉ ngơi trong thời gian ngắn có thể giúp cơ thể dễ chịu hơn. Tuy nhiên, nằm bất động nhiều ngày thường không phải lựa chọn tốt. Nhiều hướng dẫn khuyến nghị người đau lưng nên duy trì hoạt động nhẹ trong khả năng chịu đựng, vì vận động phù hợp giúp hạn chế cứng cơ và hỗ trợ phục hồi chức năng.2

Cách làm thực tế là xen kẽ nghỉ và đi lại nhẹ. Nếu đau tăng rõ khi đứng lâu, hãy chia nhỏ hoạt động thành từng khoảng 5 đến 10 phút. Nếu đau lan xuống chân hoặc tê nhiều hơn sau một động tác, nên dừng động tác đó và theo dõi thêm.

2. Chườm nóng hoặc chườm lạnh đúng thời điểm

Chườm lạnh có thể phù hợp trong giai đoạn đau mới bùng lên, nhất là khi vùng đau có cảm giác nhói hoặc viêm kích thích. Chườm nóng thường hữu ích hơn khi cơ co cứng, đau âm ỉ hoặc căng mỏi quanh vùng lưng, cổ. Mỗi lần chườm nên khoảng 15 đến 20 phút, đặt khăn mỏng giữa da và túi chườm để tránh bỏng lạnh hoặc bỏng nóng.

Không nên dùng nhiệt quá cao, không chườm khi da mất cảm giác và không ngủ quên khi đang chườm. Nếu có bệnh lý làm giảm cảm giác da hoặc tuần hoàn kém, hãy hỏi nhân viên y tế trước khi áp dụng.

3. Điều chỉnh tư thế khi nằm, ngồi và đứng dậy

Tư thế không làm đĩa đệm “trở về vị trí cũ”, nhưng có thể giảm áp lực cơ học lên vùng đang đau. Khi nằm ngửa, bạn có thể kê gối dưới khoeo chân. Khi nằm nghiêng, kẹp một chiếc gối giữa hai đầu gối để giảm xoay vặn cột sống. Khi đứng dậy, hãy xoay nghiêng người, chống tay và đưa chân xuống giường trước thay vì bật dậy bằng lưng.

Khi ngồi, nên chọn ghế có tựa lưng, đặt hai bàn chân chạm sàn và tránh khom người quá lâu. Nếu phải làm việc máy tính, hãy đứng dậy đổi tư thế sau mỗi 30 đến 45 phút. Điều quan trọng là tránh một tư thế kéo dài, không phải tìm một tư thế “hoàn hảo”.

4. Vận động nhẹ, tránh động tác làm đau lan

Đi bộ chậm trên mặt phẳng, co duỗi nhẹ nhàng và các bài tập phục hồi phù hợp có thể giúp duy trì khả năng vận động. Với thoát vị đĩa đệm, bài tập nên được chọn theo vị trí đau, mức độ lan xuống tay chân và khả năng chịu tải của từng người. Không nên tự tập các động tác vặn xoắn mạnh, gập bụng sâu, nâng tạ nặng hoặc kéo giãn quá mức khi đang đau cấp.

Nếu một bài tập làm đau lan xa hơn xuống chân, tê tăng hoặc yếu cơ rõ hơn, đó là dấu hiệu cần dừng lại. Người đã được bác sĩ hoặc kỹ thuật viên vật lý trị liệu hướng dẫn nên ưu tiên bài tập cá nhân hóa thay vì làm theo video chung trên mạng.

5. Dùng thuốc giảm đau không kê đơn cần thận trọng

Một số người có thể dùng thuốc giảm đau không kê đơn trong thời gian ngắn, nhưng không phải ai cũng phù hợp. Thuốc kháng viêm không steroid có thể không an toàn với người có tiền sử loét dạ dày, bệnh thận, đang dùng thuốc chống đông hoặc có một số bệnh tim mạch. Paracetamol cũng cần dùng đúng liều để tránh hại gan.

Không phối hợp nhiều thuốc giảm đau nếu chưa hiểu thành phần. Nếu đau nhiều, đau kéo dài hoặc cần dùng thuốc liên tục, nên đi khám để được đánh giá nguyên nhân và lựa chọn điều trị phù hợp.

6. Khi nào đau thoát vị đĩa đệm cần đi khám sớm?

Hãy đi khám sớm nếu đau sau chấn thương, đau ngày càng nặng, đau kèm sốt, sụt cân không rõ nguyên nhân, tiền sử ung thư, yếu chân tay, tê vùng yên ngựa, hoặc rối loạn tiểu tiện, đại tiện. Các dấu hiệu như yếu tiến triển hoặc rối loạn bàng quang, ruột có thể liên quan đến chèn ép thần kinh nghiêm trọng và cần được đánh giá khẩn cấp.3

Ngoài ra, nếu đau không cải thiện sau vài tuần chăm sóc đúng cách, đau tái phát nhiều lần hoặc ảnh hưởng rõ đến giấc ngủ và sinh hoạt, bạn cũng nên gặp bác sĩ chuyên khoa cơ xương khớp, thần kinh hoặc phục hồi chức năng.

7. Chế độ ăn và lối sống hỗ trợ cột sống

Dinh dưỡng không thay thế điều trị thoát vị đĩa đệm, nhưng chế độ ăn cân bằng giúp duy trì cân nặng hợp lý và hỗ trợ sức khỏe cơ xương nói chung. Người đau lưng nên ưu tiên bữa ăn đủ đạm, rau củ, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt và nguồn chất béo lành mạnh. Nếu muốn tìm hiểu thêm về thực phẩm trong chăm sóc xương khớp, bạn có thể đọc bài các loại thực phẩm tốt cho xương khớp.

Với thực phẩm bổ sung, nên xem đây là phần hỗ trợ dinh dưỡng khi khẩu phần chưa đáp ứng đủ, không phải cách điều trị thoát vị đĩa đệm. Người đang dùng thuốc, có bệnh nền, phụ nữ mang thai hoặc cho con bú nên hỏi chuyên gia y tế trước khi sử dụng sản phẩm bổ sung.

Kết luận

Giảm đau thoát vị đĩa đệm tại nhà nên bắt đầu từ nghỉ ngơi ngắn, duy trì vận động nhẹ, điều chỉnh tư thế, chườm đúng cách và tránh các động tác làm đau lan. Nếu có yếu cơ, tê bất thường, rối loạn tiểu tiện, đại tiện hoặc đau kéo dài không cải thiện, hãy đi khám thay vì cố tự xử lý tại nhà.

Nguồn tham khảo

  1. National Institute of Neurological Disorders and Stroke. Herniated Disk.
  2. NICE. Low back pain and sciatica in over 16s: assessment and management.
  3. American Association of Neurological Surgeons. Herniated Disc.

Viết bình luận của bạn

Tin liên quan